Evaluatierapport zonnevelden kritisch over rol van gemeenteraad Bunnik

ODIJK De gemeente heeft een rapport gepubliceerd over het zonneveldbeleid, gebaseerd op een groot aantal gesprekken met beleidsambtenaren, raadsleden, omwonenden, projectontwikkelaars, natuurorganisaties en andere partijen als de Energie Coöperatie Bunnik en landbouworganisatie LTO. Belangrijke aanbevelingen zijn het aanscherpen van de criteria voor zonnevelden (waar wel, waar niet, hoe hoog) en een meer voorspelbare rol van de gemeenteraad in de besluitvorming.

door Frits Beijnink

Volgens het rapport ontbreekt in het beleid een duidelijk onderscheid tussen ‘harde’ toetsingscriteria en ‘zachte’ aandachtspunten. Als voorbeeld noemt het rapport de toegestane hoogte van zonnevelden, vastgelegd in ‘richtsnoeren’. Hoewel bij die richtsnoeren is aangegeven dat maatwerk mogelijk is, legden sommige raadsleden en inwoners bij de discussie over het zonneveld langs de A12 deze richtsnoeren uit als harde criteria. Een raadsmeerderheid van CDA en De Liberalen besloot met die uitleg het ontwerp terug te sturen naar de tekentafel, vanwege een hoogte van 1,7 meter waar het richtsnoer 1,5 meter luidt – overigens stond dat laatste ook ter discussie omdat andere partijen in het beleid een richtsnoer van 3 meter lazen. Of dit besluit van de raad in de haak is, is achteraf de vraag: het evaluatierapport benadrukt dat aanvragen voor een zonneveld juridisch alleen kunnen worden geweigerd op basis van harde criteria en niet op basis van ‘aandachtspunten, richtsnoeren of andere „zachte” wensen’.

ROL GEMEENTERAAD Het rapport maakt duidelijk dat de rol van de gemeenteraad bij de besluitvorming rond de drie intussen geplande velden groter is geweest dan (door velen) gewenst: „De gemeenteraad stuurde een aantal keer in een laat stadium bij in het vergunningverleningsproces, waarbij hij veel gewicht leek toe te kennen aan de verhalen van bewoners die kwamen inspreken bij de raadsvergadering. Deze manier van ingrijpen in het besluitvormingsproces werd door veel betrokkenen als problematisch ervaren. Sommigen geven aan dat het leek alsof de gemeenteraad de regie had, terwijl die eigenlijk onvoldoende op de hoogte was…” De taak van de gemeenteraad is om – algemeen gesproken – het beleid vast te stellen en te controleren of het college dat beleid correct uitvoert, binnen door de raad vastgestelde kaders en bij voorkeur op van te voren vastgestelde momenten. Dat is wat anders dan ingrijpen in de uitvoering, achteraf, op basis van ‘zachte’ criteria of inspraak door (enkele) inwoners.

VOORBEELDEN Het rapport noemt twee voorbeelden van dat late ingrijpen door de raad. Eén voorbeeld speelt bij de zonnevelden bij Werkhoven. In het beleid staat als norm voor de grootte van een veld een ‘voorkeur voor 20 hectare, eventueel tot maximaal 25 hectare’. Initiatiefnemers lazen hierin ‘maximaal 25 hectare’. Toen een van hen een aanvraag indiende voor een zonneveld van die grootte, besloot de gemeenteraad dat velden van deze grootte toch onwenselijk waren, waardoor de aanvrager in een vergevorderd stadium zijn ontwerp moest aanpassen. Een ander voorbeeld is het zonneveld bij de A12. De gemeentelijke organisatie stelde hier vast dat na uitgebreide inspraakrondes de wensen van omwonenden voldoende waren meegenomen, wat werd beaamd door een deel van de raad. Toch gaf een raadsmeerderheid opdracht om een deel van het participatieproces met omwonenden opnieuw te doorlopen, omdat twee van hen (waarvan één zich had teruggetrokken uit de participatie) bij behandeling van de aanvraag bezwaren hadden geuit in het Open Huis.

VERVOLG Het evaluatierapport noemt een groot aantal aanbevelingen om bij verdere ontwikkeling van zonnevelden het proces beter te laten verlopen. Of dat vervolg er komt is nog de vraag: de raad heeft eerder een plafond vastgesteld van 40 hectare en die ruimte is nu ingevuld. Begin volgend jaar gaat het college een ‘Uitvoeringsprogramma Klimaatneutraal 2040’ opstellen. Daarbij kan de raad besluiten het plafond voor zonnevelden op te hogen.