Waardevol oud worden in de gemeente Bunnik

WERKHOVEN Esther Bouman is 25 jaar praktijkhoudend huisarts in Werkhoven geweest en heeft de zorg voor ouderen/ kwetsbaren in de loop van de tijd zien veranderen, zien versoberen. In deze vier komende artikelen wordt er input gegeven zodat we met elkaar (zorgprofessionals , vrijwilligers, gemeente en burgers) op zoek gaan naar de sleutel om de ouderenzorg behapbaar te houden. U kunt uw ideeën mailen naar focusgroepouderen@bunniksamen.nl.

In een tijd waarin steeds meer mensen ouder worden en ondersteuning en zorg onder druk komen te staan, is het urgenter dan ooit om anders te kijken naar ouderdom. Niet alleen als een fase van toenemende zorgvraag, maar ook als een levensfase met eigen waarde, betekenis en mogelijkheden. Waardevol oud worden gaat over zingeving, eigen regie en betrokken blijven bij de wereld om je heen. Over werk, vrijwilligerswerk, mantelzorg, informele netwerken, gemeenschappen waarin mensen elkaar weten te vinden, kortom over van betekenis zijn. Maar het gaat óók over afhankelijkheid, kwetsbaarheid en goede ondersteuning wanneer die nodig is. Juist in de wisselwerking tussen geven en ontvangen, tussen zorgen en verzorgd worden, ontstaat waarde. In een serie van vier artikelen neemt Esther Bouman, jarenlang huisarts in Werkhoven en betrokken bij ouderenzorg in Bunnik, u mee door de uitdagingen én de kansen. 

Ze doet dat op basis van haar eigen ervaringen en die van haar collega’s in de eerstelijnszorg, maar ook ondersteund door de vele initiatieven en organisaties die zich in de gemeente Bunnik inzetten voor ouderen, professioneel en vrijwillig. De artikelen zijn een reeks: Esther laat achtereenvolgens zien wat goede, integrale zorg voor ouderen inhoudt, wat er al gebeurt en welke initiatieven er zijn, en hoe we samen de zorg voor ouderen kunnen versterken. Natuurlijk allereerst door de ouderen zelf, maar daarnaast door formele zorgverleners en u allen, de inwoners van onze mooie gemeente, als mantelzorgers, buren, wijk- en dorpskern bewoner en als actief burger.

Esther nodigt u graag uit mee te lezen, mee te denken en uw ideeën te delen. Reacties en suggesties kunt u sturen via focusgroepouderen@bunniksamen.nl.

De kranten staan er vol van. De kosten voor de zorg, en zeker voor die van ouderen, rijzende pan uit, er moet wat gebeuren. Mensen worden ouder en blijven veelal langer thuiswonen. Tegelijkertijd zijn er minder plekken in woonzorgvoorzieningen en is er een tekort aan zorgverleners. De druk op huisartsen, thuiszorg en ziekenhuizen groeit. Die ontwikkeling zien we ook in de gemeente Bunnik. Het aantal zelfstandig wonende inwoners van 75 jaar en ouder neemt sterk toe. In 2020 waren dat er 1.222; in 2040 worden dat er naar verwachting 1.919, een stijging van 57%. Hierbinnen stijgt het aantal alleenwonende ouderen flink, net als het aantal mensen dat gebruikmaakt van woonzorgfaciliteiten. En dat terwijl de gemeente afstevent op financieel zwaar weer: het aangekondigde ‘ravijnjaar’ wat betreft inkomsten van de landelijke overheid is weliswaar uitgesteld naar 2028, maar hangt in de lucht. Maar vanuit mijn ervaring wil ik benadrukken dat we in elk geval moeten werken aan integrale zorg voor ouderen. Integraal betekent dat we niet alleen naar medische zorg kijken, maar óók naar gezondheid, welzijn en samenleven. Dat betekent dat er drie belangrijke doelen zijn, te weten:

1. Gezondheid: zo lang mogelijk vitaal blijven

Het begint met gezond en zelfstandig blijven. Beweging, goede voeding, actief meedoen aan social een culturele activiteiten, en levensloopbestendig wonen helpen ouderen langer vitaal te blijven. Ook valpreventie en slimme hulpmiddelen in huis (domotica) zijn belangrijk.

Van BunnikBeweegt naar BunnikVitaal
Tien jaar geleden begon Bunnik Beweegt met een duidelijke ambitie: Heel Bunnik in beweging. Wat toen startte als een krachtig burgerinitiatief, is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een stevige, verbindende organisatie. In 2025 is de naam veranderd naar Bunnik Vitaal. Die naam staat niet alleen voor bewegen, maar voor veel meer. Voor gezonde leefstijl. Voor creativiteit, kunst en cultuur. Voor fysieke gezondheid. Voor mentale veerkracht. Voor sociale verbondenheid. Voor preventie. Voor gelijke kansen. Voor een gemeenschap waarin jong en oud mee kan doen. Vandaar het nieuwe motto: Heel Bunnik Vitaal.

2. Welzijn: gezondheid is meer dan fysiek

Mentaal welzijn en sociale contacten zijn cruciaal. Eenzaamheid kan vitaliteit verminderen. Eenzaamheid kan lichamelijke klachten geven en een toename van zorgvraag geven. Activiteiten zoals een soosmiddag, koffieochtenden, gezamenlijke maaltijden, culturele bijeenkomsten, aangepaste beweegprogramma’s helpen. Voor kwetsbare ouderen en mantelzorgers moeten er 3 ondersteunende diensten beschikbaar zijn, zoals vervoer, klus- en boodschappendiensten, maaltijdmaatjes en respijtzorg.

De ouderen welzijn organisaties (Stichting Welzijn Ouderen Werkhoven en Welzijn Senioren Bunnik Odijk) zijn superactief in het organiseren van allerlei sport-, spel- en creatieve activiteiten. In Werkhoven wordt elke dinsdagmiddag een ‘soos’ in het Wapen van Werkhoven gehouden: er wordt gekaart met af en toe een lezing, een film of een pubquiz. In Bunnik en Odijk worden de gehele week door verschillende activiteiten georganiseerd op verschillende locaties. Bij beide clubs zijn er ook nog speciale themamiddagen.

3. Samenleven: zorg is van ons allemaal

In Nederland zijn we grootgebracht in de ‘verzorgingsstaat’: er is veel zorg voorhanden. Via het WMO-loket van de gemeente kunnen we in aanmerking komen voor taxivervoer, huishoudelijke hulp of een rolstoel. Er is echter een enorm tekort aan huishoudelijke zorgmedewerkers en daarom zijn er grote wachtlijsten. Ook worden de gemeentelijke budgetten gekort, waarbij de toekenning van voorzieningen onder druk komen te staan. In onze gemeente heeft iedereen een eigen huisarts, maar ook dat is niet meer vanzelfsprekend in Nederland. Tevens bestaat er een chronisch tekort aan doktersassistenten, waardoor er bij een belletje naar de huisartspraktijk een telefooncentrale antwoordt, die een terugbelverzoek doet. Een groot probleem is een toenemend tekort aan thuiszorgmedewerkers, waardoor patiënten niet naar huis kunnen vanuit het ziekenhuis, omdat er geen thuiszorg te organiseren is. Dit zijn de huidige ontwikkelingen. Niet alle zorg kan meer worden doorgeschoven naar professionals of naar de gemeente. Familie, vrienden, buren en vrijwilligers zullen een grotere rol moeten nemen. Dat gebeurt natuurlijk al door mantelzorgers, maar ook deze staan vaak onder zware druk. Een gezin, baan en een zorgrol voor een naaste (soms op afstand!) is kortdurend vol te houden, maar zeker geen jaren. Kortom, er is meer ‘zorg in de buurt’ nodig, meer omkijken naar elkaar. En dat goed combineren met de formele zorgverlening.

Integrale zorg vraagt dus om een brede blik: vitaal blijven, aandacht voor welzijn, en samen verantwoordelijkheid nemen. In het volgende artikel kijken we hoe dat op dit moment wordt aangepakt in Bunnik ……….