Kanons van een uitlegger in 1672.
Kanons van een uitlegger in 1672. Museum Batavialand

Nieuwe expositie geopend in het Waterliniemuseum: Van Uitlegger tot Landing Craft

15 januari 2026 om 16:15 Historie

BUNNIK Vice-admiraal b.d. Matthieu Borsboom heeft vorige week de expositie geopend over de geschiedenis van de Uitlegger. Deze platbodem en zijn bemanning van zeesoldaten waren de hoofdrolspelers van de Zoetwateroorlog. De Uitlegger is de verre voorouder van de hedendaagse Landing Craft. De expo zal een jaar lang te zien zijn in Chambrée Vier van het Waterliniemuseum Fort bij Vechten in Bunnik, alvorens op reis te gaan naar andere musea zoals het Vestingmuseum Naarden en Museum Batavialand in Lelystad. 

De expositie illustreert in woord en beeld de Uitlegger als strijd- en transportschip in verleden, heden en toekomst. Ze is tevens bedoeld als publiekspresentatie bij het boek Zoetwateroorlog, dat maritiem-historicus dr. Anne Doedens recent publiceerde bij uitgeverij Walburgpers. In zijn onderzoek waarin hij het woord ‘Zoetwateroorlog’ munt, beschrijft Doedens het hoe en waarom van de Uitleggers door de eeuwen heen en hun verdediging tegen aanvallen op republiek en grondgebied.

HISTORIE

Anno nu is het landingsvaartuig een standaardwapen van de Koninklijke Marine en het Korps Mariniers. In het recente verleden zette het Amerikaanse leger de Landing Craft in op de kusten van Normandië tijdens D-day. Heden ten dage voeren zowel Oekraïne als Rusland met de modernste vorm van de Uitlegger, amfibische operaties uit voor zowel logistiek, transport als gevechtshandelingen.

Wat nog maar weinigen weten is dat de oorsprong van dit snelle, wendbare en geduchte waterwapen in Nederland ligt. Al tijdens het Ontzet van Leiden en van Alkmaar in de 16e eeuw werden platbodemschuiten ingezet om de Spaanse vijand vanaf zogeheten inundatiegebieden te weerstaan. Honderd jaar later, zomer 1672 haalde de Admiraliteit van de Republiek de mariniers en matrozen van zee om hun strijd op de Nederlandse binnenwateren voort te zetten.

TOTSTANDKOMING 

Aan deze expositie is meegewerkt door Frits de Ruyter de Wildt, voorzitter van de Stichting Michiel de Ruyter, de maritieme schilders Arnold de Lange en Jan de Quelery, de maritiem historicus dr. Karel Vlierman, de maritiem archeologen Joep Verweij en Joran Smale, tevens conservator van het Museum Batavialand, Paul Hoogers, secretaris Historische Vereniging De Proosdijlanden, Tammo ter Hark van Vestingmuseum Naarden, alsmede het bestuur, de medewerkers en vrijwilligers van Waterliniemuseum Fort bij Vechten. 

De expositie is te zien in het Waterliniemuseum, Achterdijk 12 in Bunnik.

Mail de redactie
Meld een correctie

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie