Archeoloog ontdekt Romeinse drugs in Houten: ‘Ik dacht, wat valt er nu ineens uit dat botje?

HOUTEN Hij moest er tienduizenden botten voor analyseren, maar archeoloog Martijn van Haasteren heeft daardoor wél een primeur. In de archeologische wereld ging het de afgelopen tijd veel over dat ene schapenbotje uit Houten. Met dat botje kon het team van Van Haasteren bewijzen dat niet alleen de Vikingen, maar ook de Romeinen aan een bepaald type ‘drugs’ zaten. En dat allemaal door de opgravingen in Houten.

Hij is er wel even mee bezig geweest. Die conclusie kan archeoloog Martijn wel trekken. In het gebied waar de wijk Houten-Castellum uit de grond is gestampt, werden in 2011 eerst archeologische onderzoeken uitgevoerd. Het bleek een goudmijn. Van een eeuwenoude kano tot een bijzondere visfuik. En dus ook 80.000 botten die Martijn allemaal in zijn handen heeft gehad. Dat er tussen al die botten zó’n vondst zou zitten, had hij nooit kunnen dromen. ,,Nee, de meeste botten bleken gewoon slachtafval te zijn. Niet zo bijzonder, dus. Tot we déze tegenkwamen.”

Zijn rugzak gaat open en er komt een plastic doosje tevoorschijn. Er zit een botje in van een centimeter of 6. ,,Van een schaap”, legt hij uit. Maar het bijzondere komt pas als hij een beetje met het botje wiebelt. ,,Als je goed kijkt, zie je dat er voorzichtig een dopje uitkomt. En dat had ik dus een paar jaar geleden ook: toen haalde ik het dopje eraf, en kwamen er ineens allemaal zaadjes uitgevallen.”

ZWARTE ZAADJES

Hij praat erover met een botanist en al gauw wordt duidelijk: de zwarte zaadjes zijn bilzekruid. ,,Niet iets wat je even op zaterdagavond gaat gebruiken”, grapt Martijn. Het is namelijk een kruid dat in de Romeinse geschriften al wordt genoemd vanwege zijn medicinale werking. En als je er een beetje te veel van op had, zou je waarschijnlijk ook dingen gaan zien die er niet zijn.”

Wat deden de Romeinen in Houten-Castellum? In de provincie Utrecht zijn veel resten uit de Romeinse tijd te vinden. Vlak boven het huidige Houten, lag de noordgrens van het Rijk. Archeoloog Martijn van Haasteren: ,,Op de plek waar nu Houten-Castellum is, hebben we vooral resten van boerderijen gevonden. Destijds was Castellum waarschijnlijk een klein boerendorp.” Mogelijk waren deze boeren bezig om de monden van de soldaten - die niet verderop in een fort zaten - te voeden.

CONSTANT BLOWENDE ROMEINEN?

Voor wie zich afvraagt waarom de vondst van dit kruid bijzonder is? Martijns ogen gaan er al van fonkelen. ,,Hiervoor hadden we nog geen bewijs dat Romeinen ook echt dit kruid daadwerkelijk gebruikten. Er zijn wel vaker dit soort zaadjes tussen botten gevonden, maar dan kan het nog toeval zijn. Dat het er bijvoorbeeld op gewaaid is. Nu zat het echt in een medicijndoosje gestopt, om te bewaren.”

Beeld je overigens niet een beeld van constant blowende Romeinen in. Dat wil Martijn nog even benadrukken. De internationale pers volgde dit verhaal ook, maar maakten het verhaal soms spectaculairder dan het was. ,,Een krant in Israël, bijvoorbeeld. Die vertelde dat er een soort drugslab was gevonden en dat er een giga-fort in Houten was. Dat klopt dus niet.” Want: het is aannemelijker dat de Romeinen bilzekruid als een soort medicatie gebruikten. ,,Het is zo sterk en onbetrouwbaar, dat je het niet recreatief kan gebruiken. Dat kan fatale gevolgen hebben. Dat wisten ze toen heus ook al.” 

(Bron: RTV Utrecht)