Onderzoek naar rol Staten van Utrecht in koloniale en slavernijverleden afgerond

UTRECHT Uit historisch onderzoek van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd in opdracht van de provincie Utrecht, blijkt dat de Staten van Utrecht in de zeventiende en achttiende eeuw indirect betrokken waren bij het koloniale en slavernijverleden. Het onderzoek richtte zich op de rol van de Staten van Utrecht als instituut en laat zien dat de relatie met de West-Indische Compagnie (WIC) daarbij het belangrijkst was. Dat laat de provincie Utrecht weten.

Het archiefonderzoek is gebaseerd op overzichten van besluiten van de Staten van Utrecht in onder meer het Nationaal Archief en het Utrechts Archief. Het onderzoek (link naar onderzoek) laat zien dat de Staten van Utrecht deel uitmaakten van het systeem dat slavernij en slavenhandel mogelijk maakte. De Staten hebben zich ingezet om de provincie economisch te laten profiteren van het kolonialisme. Daarbij ging het onder meer om handel, het innen van tolgelden en belastingen en om een investering in een VOC-aandeel.

BIJDRAGE BREDERE KOLONIALE SYSTEEM

Hoewel de Staten van Utrecht geen direct eigenaar waren van overzeese gebieden, plantages of schepen waarmee tot slaaf gemaakten werden vervoerd, droegen zij wel bij aan het bredere koloniale systeem. Het onderzoek toont aan dat er ambities waren op het gebied van kolonialisme en slavernij, maar dat die niet werden gerealiseerd, onder meer door beperkende omstandigheden zoals de ligging van het gebied. Uit het onderzoek blijkt verder dat er door de Staten geen morele bezwaren zijn geuit tegen slavernij.

,,Het slavernijverleden is onderdeel van onze gezamenlijke geschiedenis”, aldus gedeputeerde Rob van Muilekom. ,,Op 30 juni 2023 heeft de commissaris van de Koning namens het provinciebestuur excuses gemaakt voor het koloniale verleden. Dit onderzoek draagt bij aan meer kennis en bewustwording over de rol die ook de Staten van Utrecht destijds hebben gespeeld. Dat maakt dat we onze ogen niet sluiten voor het verleden van onze rechtsvoorgangers en dat we ons als provincie blijven inzetten aan een meer rechtvaardige samenleving waarin iedereen mee kan doen en zichzelf kan zijn.”

INITIATIEFVOORSTEL

Provinciale Staten heeft in 2023 het Initiatiefvoorstel Slavernijverleden vastgesteld, waarbij de opdracht is gegeven om een onderzoek naar de betrokkenheid van de Staten uit te voeren. Een begeleidingsgroep van Provinciale Statenleden is hier nauw bij betrokken. Statenlid Lyke Veen, lid van de begeleidingsgroep: ,,Het is goed dat wij als Provinciale Staten het initiatief hebben genomen om dit te laten onderzoeken. Ik kijk er naar uit om de komende tijd te bespreken hoe we hier met elkaar een vervolg aan kunnen geven.”

ONDERSTEUNING KETI KOTI

De provincie Utrecht vindt het belangrijk om te werken aan een provincie zonder discriminatie en uitsluiting, en aandacht voor het slavernijverleden te bewerkstelligen vanwege de doorwerking van het verleden in dit heden. In juli 2026 wordt daarom een voorstel besproken om budget vrij te maken voor het ondersteunen van de jaarlijkse provinciale Keti Koti.