Het spoor loopt vlak langs het stuk grond van Utrechts Landschap
Het spoor loopt vlak langs het stuk grond van Utrechts Landschap Agnes Corbeij

Utrechts Landschap is tegen komst windturbines en zonnevelden in de A12/spoorzone

Natuur en milieu

ZEIST Utrechts Landschap vraagt de gemeente Zeist in een brief om de zone tussen het spoor en de A12 aan de kant van de gemeente Bunnik vrij te houden van windturbines. Directeur-bestuurder Saskia van Dockum: ,,Groene energie kan en mag niet ten koste gaan van biodiversiteit en het duurzaam functioneren van ecosystemen.” Het is een voorbeeld van het veelvoorkomende dilemma van het opofferen van biodiversiteit voor de opwek van duurzame energie. 

door Agnes Corbeij 

Op dit moment voert adviesbureau Rom3D een quickscan uit naar de (on)mogelijkheden voor het plaatsen van windturbines en zonnevelden in dit gebied. Op 22 september stuurde Utrechts Landschap een brief naar de gemeenteraad van Zeist. Zij zeggen zich zorgen te maken over de achteruitgang van biodiversiteit van natuurgebieden. 

ESSENHAKHOUT Utrechts Landschap (UL) is eigenaar van een deel van het gebied waar dit onderzoek zich op richt, tegen industrieterrein De Rumpst in Bunnik aan (zie kaartje hieronder). Het grootste deel is sinds 1980 eigendom van UL, een klein deel werd in 2006 bijgekocht. Een woordvoerder van het Utrechts Landschap vertelt: ,,Dit betreft voornamelijk percelen essenhakhout, een bijzonder bostype dat in Nederland nog maar weinig voorkomt. De percelen liggen binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN).”


Het stuk essenhakhout van Utrechts Landschap in de A12/spoorzone - Agnes Corbeij

Essenhakhout komt steeds minder voor, onder meer door de essentaksterfte. In andere delen van de regio, zoals langs de Langbroekerdijk, investeerde de provincie om het bostype te behouden en versterken. Het natuurgebied heeft grote historische en ecologische waarde. 

NATUURNETWERK De percelen van UL in de A12/Spoorzone vallen in het Natuurnetwerk Nederland, voorheen werd dit de Ecologische Hoofdstructuur genoemd. De woordvoerder van UL legt uit: ,,Het NNN is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Nederland. Grotere natuurgebieden zijn beter bestand tegen negatieve milieu-invloeden, zoals verdroging. Ze zijn gevarieerder en er kunnen meer soorten planten en dieren leven. Door natuurgebieden met elkaar te verbinden, kunnen planten en dieren zich makkelijker verspreiden.”

Ook andere delen van de A12/spoorzone kennen hoge biodiversiteit en zijn onderdeel van de NNN, zoals landgoed Rijnwijk. Op een kaart van de provincie Utrecht op ruimtelijkeplannen.nl wordt het grootste deel van de A12/spoorzone aangeduid als robuuste natuur met hoge biodiversiteit’. Op dezelfde website is te zien dat verreweg het grootste deel van de gemeente Zeist buiten de bebouwde kom in dezelfde categorie valt.


In de Omgevingsvisie van de Provincie Utrecht is het grootste deel van de A12/spoorzone aangemerkt als ‘robuuste natuur met hoge biodiversiteit’ - Ruimtelijke Plannen.nl

UL is blij dat Zeist energie steekt in het onderzoeken van de mogelijkheden om duurzame energie op te wekken. De organisatie maakt zich echter zorgen over de locaties die bij de gemeente in beeld zijn. In de brief aan de raad schrijft Van Dockum: ,,Windturbines en zonnevelden ... kunnen het NNN en ecopassages verstoren. Zij leiden niet alleen in de gebruik-, maar ook in de aanlegfase tot negatieve effecten op natuur.” Van Dockum noemt het kappen van bomen, aanleg van kabels en verharding van kraanopstelplaatsen als voorbeelden.  

UITSLUITEN Daarom roept Van Dockum op tot het uitsluiten van alle gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Nederland van energieopwekking met zonnevelden en windturbines. Behalve in de A12/Spoorzone, gaat wat UL betreft hetzelfde op voor Kamp Zeist, ook dat is onderdeel van Natuurnetwerk Nederland.


Landgoed Rijnwijk, tussen Zeist en Odijk, is onderdeel van de A12/Spoorzone en wordt in de omgevingsvisie van de provincie aangemerkt als ‘robuuste natuur met hoge biodiversiteit’. - Agnes Corbeij

Het spoor loopt vlak langs het stuk grond van Utrechts Landschap
Het stuk essenhakhout van Utrechts Landschap in de A12/spoorzone
De stukken grond binnen de A12-spoorzone die van het Utrechts Landschap zijn. De groene percelen zijn van UL sinds 1980, het oranje perceel sinds 2006.