Verkenner adviseert een brede coalitie van P21, CDA en D66

ODIJK Marieke Schouten, die direct na de verkiezingen op voordracht van P21 als verkenner werd aangesteld, adviseert een coalitie van drie partijen. Het is een opmerkelijk advies omdat de oude coalitie van P21 (zes zetels) en D66 (drie zetels) haar zetels en meerderheid in de raad behouden heeft. Argumenten voor een bredere coalitie zijn volgens de verkenner de noodzaak van een stabiel bestuur en de herkenbaarheid van dat bestuur in alle drie de dorpskernen.

door Frits Beijnink

Verkenner Marieke Schouten, aftredend wethouder van GroenLinks in Nieuwegein, heeft de afgelopen week met alle vier de partijen in Bunnik gesproken. Belangrijke thema’s, zoals woningbouw, jeugdzorg en de energietransitie, zijn daarbij de revue gepasseerd. Volgens de verkenner vinden alle partijen nu vooral de „continuïteit op genomen besluiten” belangrijk.

GROTE OPGAVEN

De raad heeft de afgelopen raadsperiode een aantal grote besluiten genomen, waaronder de bouw van circa 2700 woningen in de Kersenweide, Entree Zuid en het stationsgebied. Het komt nu aan op uitvoering, in tijden dat gemeenten er in het algemeen financieel niet goed voor staan. De raad zal dus bij de uitvoering van alle plannen regelmatig keuzes moeten maken, niet alles kan tegelijkertijd. Daarbij benadrukt de verkenner dat er ook nog voldoende financiële ruimte moet blijven voor het noodzakelijke onderhoud aan accommodaties, wegen, riolering en andere infrastructuur.

BREDE COALITIE

Gelet op de grote opgaven waar de gemeente voor staat, adviseert de verkenner een brede en daardoor meer stabiele coalitie, waarbij zij het belang benadrukt van „de herkenbaarheid van een toekomstig dagelijks bestuur (het college, red.) bij alle dorpskernen”. Zij adviseert een college van drie wethouders, met kennelijk een post voor P21, D66 én CDA (het huidige college heeft twee wethouders van P21 en één van D66). Het CDA heeft tijdens de campagne bij monde van lijsttrekker Rik Aertsen aangegeven dat de partij nadrukkelijk wil meebesturen. Die bereidheid geldt overigens, volgens het verslag van de verkenner, ook voor de VVD, die ondanks een zetel winst nu buiten spel lijkt te staan.

IS ER NOG DEBAT?

Een gemeenteraad die bestaat uit een coalitie van drie partijen met dertien zetels en een oppositie van één partij (VVD) met vier zetels roept wel de vraag op wat er nog van het debat overblijft. De verkenner concludeert summier dat de constructie „mogelijk is door met elkaar het open debat te voeren, en door de samenleving en de raad vroeg te betrekken bij besluitvorming”. Zij adviseert om nu eerst een „coalitieprogramma op hoofdlijnen” op te stellen: „Houd daarbij expliciet ruimte voor verschillen en creëer ook bewust ruimte om met de raad het gesprek te voeren.” Dat advies is wel op zijn plek: tussen CDA en D66 zijn grote en ogenschijnlijk onoverbrugbare verschillen in het aantal woningen dat partijen willen bouwen, wat tot stevige discussies leidde in aanloop naar de verkiezingen.

NIET HELEMAAL EEN VERRASSING

Het advies om ook het CDA te betrekken komt niet helemaal onverwacht. De laatste anderhalf jaar is er sprake van een duidelijke toenadering tussen de coalitie en het CDA. Dat leidde tot een gezamenlijk compromis over bouwhoogtes van appartementencomplexen in Entree Zuid en het stationsgebied. Koen van Gulik (P21) benadrukte daarbij het belang van een breed draagvlak in de raad voor bouwplannen en het CDA zag winst omdat het door deze samenwerking de plannen kon beïnvloeden. Daarna wist Van Gulik CDA-fractievoorzitter Maarten van Vulpen te vinden in een gezamenlijk initiatief tot nieuw cultuurbeleid. Het streven naar een brede coalitie is ook niet nieuw: vier jaar geleden stonden, na het verdwijnen van De Liberalen en Bunniks Belang, de twee nieuwe partijen VVD en D66 klaar om samen met het CDA een coalitie te vormen, zonder P21. Maar die combinatie klapte op de verhouding tussen de twee toenmalige voorvrouwen van CDA en D66, Leny Visser en Ali Dekker.  

HOE VERDER?

De volgende stap is het aanstellen van een informateur, die met P21, CDA en D66 gaat onderzoeken of de drie partijen tot een coalitieakkoord kunnen komen. Als dat lukt volgt de formatie, waarin de portefeuilles over de drie wethouders verdeeld worden. Kandidaat wethouders zijn de huidige wethouders Onno James (D66) en Julie d’Hondt (P21). Het is nog niet bekend wie het CDA als wethouder naar voren wil schuiven.